به گزارش خبرنگار ملایر پرس ،سران زندیه در زمان صفویه در این قلعه ساكن بوده اند این منطقه و نواحی اطراف آن محل تاخت و تاز ایلات آن زمان از جمله ایل زند بوده و لشگردر از زمان كریم خان زند بر این ناحیه مانده است.

منطقه حفاظت شده لشگردر با وسعت 16 هزار هكتار و با ارتفاع 2758 متر از سطح دریا در استان همدان واقع شده و به لحاظ طبیعت مساعد از نظر آب، پوشش گیاهی و شرایط اقلیمی همواره زیستگاه مناسبی برای جانوران و پرندگان بوده است.

منطقه لشگردرشرق و جنوب شرقی شهر ملایر و در 90 كیلومتری شهر همدان با مساحتی بالغ بر 24326 هكتار در محاصره 14 روستای مجاور قرار دارد، كه از مهمترین آنها می توان به جوزان، مانیزان، فروز، ازناوله، زنگنه و احمد روغنی اشاره كرد.

مسوول حفاظت منطقه لشگردر ملایر نیز گفت: به رغم كم بودن میزان نزولات جوی (حدود 300 میلیمتر میانگین سالیانه) و محدودیت منابع آبی و استقرار اكوسیستم خشك و سرد، این منطقه از نظر تنوع زیستی به ویژه پوشش گیاهی بسیار غنی بوده و از این رو رشد و تكثیر حیات وحش آن درخور توجه است.

'عبدالله یاری' افزود: لشگردر از لحاظ شرایط و توان اكولوژیكی با وجود چشمه های آب دائمی،زیستگاه های مختلف كوهستانی،ارتفاعات،صخره ها و دره های متعدد،محل مناسبی برای زیست انواع پستانداران،خزندگان،پرندگان است، كه در منطقه در توازن و تعادل زیستی به سر می برند.

وی ادامه داد: همچنین وضعیت توپوگرافی و شرایط طبیعی موجود این زیستگاه، از جمله عوامل پایداری و تعادل منطقه و حفظ حیات وحش به شمار می آید.

وی همچنین گفت: منطقه حفاظت شده لشگردر از دو رشته كوه نسبتا بزرگ با رگه های سنگی تشكیل شده و ارتفاعات منطقه شامل كوه سرده ، كوه آهنگران و ارتفاعات موسوم به شیر و پلنگ و كوه هولارسون كله بید است.

یاری اظهار داشت: منطقه شامل دره های متعدد است كه هر یك با پوشش و ویژگی های خاص خود به زیبایی و غنای منطقه افزوده اند.

وی ادامه داد: دره اول و دوم، و صخره شیر و پلنگ رویشگاه درختانی چون انجیر و بادام وحشی است و دره ریواس واقع در قسمت شمالی منطقه، دره های سماق، دره معدن و دره غار بین ارتفاعات آهنگران با داشتن درختان سماق از دیگر دره های منطقه هستند.

مسوول حفاظت منطقه لشگردر ملایر همچنین با بیان اینكه منابع آبی منطقه را چشمه های دایمی و فصلی تشكیل می دهند افزود: چشمه های دایمی منطقه از قبیل چشمه اوضامن، چشمه دره سلطان آباد، چشمه سی یك، چشمه غار و چشمه بید، عمده ترین منابع آب منطقه و تامین كننده یكی دیگر از نیازها و فاكتورهای زیستی محسوب می شوند. غنی ترین این چشمه ها، چشمه اوضامن است كه مجاور پادگان امام علی (ع) واقع شده است.

یاری اضافه كرد: منطقه مزبور دارای دو پاسگاه محیط بانی در روستاهای مجاور منطقه (ازناوله و سلطان آباد) است.

وی گفت: پاسگاه سلطان آباد با داشتن تمامی امكانات رفاهی همه ساله پذیرای تعداد زیادی از دانشجویان،اساتید و گردشگران داخلی و خارجی است و پاسگاه ازناوله نیز كه محل اصلی استقرار غیر دایمی گارد منطقه است.

رییس اداره محیط زیست ملایر نیز قابیلت های منطقه حفاظت شده لشگردر را منحصربه فرد ارزیابی كرد و گفت: این منطقه دارای 11 چشمه دایمی به نام های قمشلی ، كله بید ، دره غار ، سی یك ، گیچك ، اوضامن ، سلطان آباد ، اوزون دره ، چشمه نثار ، چشمه نقلی ، پیر مهدی است.

'مهدی صفی خانی' اضافه كرد: تعداد 16 روستا در اطراف منطقه وجود دارد كه شامل ازناو ، سلطان آباد ، قلعه جوزان ، پیر خداوردی ، چشمه قاضی ، جوزان ، جوراب ، ازناوله ، احمدیه ، میشن ، كمازون ، زنگنه سفلی وعلیا، احمد روغنی ، ازناوله، كساوند كه همه این روستاها در محدوده مرزی منطقه قرار گرفته اند.

وی گفت: براساس مطالعه رستنی های منطقه ،تاكنون 266 گونه گیاهی متعلق به 184 جنس و43 خانواده شناسایی شده اند و از این تعداد28 گونه اندمیك ایران است.

وی ادامه داد: از گیاهان دارویی منطقه می توان كنگر، كاسنی، ریواس، كاكوتی، شیرین بیان ،بارهنگ وپونه را نام برد.

وی بیان كرد: منطقه لشگردر با دارا بودن آب و هوای سرد وكوهستانی . گیاهان علفی و بوته ای پوشش گیاهی غالب منطقه را تشكیل می دهند اما تك درختچه هایی نیز در ارتفاعات میانی منطقه به صورت پراكنده دیده می شوند از درختچه های مهم منطقه گونه های زالزالك، انجیر ، بنه، سماق ، زرشك و بادام كوهی را می توان نام برد .

صفی خانی افزود: گونه های بوته ای و علفی منطقه مشتمل بر كلاه میر حسن ،انواع گون ، علف بادبزنی، نخود وحشی،كنگ، علف چای ، زنبق وحشی ، اسپند، شكر تیغال، لاله واژگون، ریواس ،كاروان كش ، بومادران و آویشن هستند.

وی همچنین گفت: در منطقه حفاظت شده لشگردر 18 گونه پستاندار از 11 خانواده و 5 راسته و 75 گونه پرنده از 23 خانواده و 7 راسته زیست می كنند.

وی با اعلام اینكه این منطقه به لحاظ موقعیت طبیعی و توپوگرافی دارای سه وضعیت كوهستانی . تپه ماهوری و نسبتاً دشتی است گفت: مناطق كوهستانی زیستگاه كل و بز و مناطق تپه ماهوری زیستگاه گونه حمایت شده قوچ و میش ارمنی است و مناطق دشتی نیز به سبب تغییر نوع كاربری زمین از جانب روستائیان به صورت كشت باغات انگور درآمده است .

صفی خانی در تشریح جاذبه های جانوری منطقه لشگردرنیز گفت: عمده ترین وحوش موجود در منطقه لشگردر،كل و بز، قوچ و میش است،و ارتفاعات منطقه جایگاه مناسبی برای رشد و تكثیر این جانوران به شمار می آید.

وی ادامه داد: با وجود پوشش گیاهی مناسب و نیز منابع آب كافی علاوه بر پستانداران ذكر شده گوشتخورانی نظیر گرگ،روباه،شغال و كفتار نیزدر منطقه پراكنده اند و تشی،گوركن و خرگوش نیز از گونه های جانوری موجود در این منطقه هستند.

وی اضافه كرد: در منطقه لشگردر علاوه بر این وحوش ، تعداد زیادی از پرندگان چه به صورت فصلی و چه به صورت بومی وجود دارد كه از مهمترین آنها می توان به عقاب طلایی، دلیجه، كبك نوك سرخ، تیهو، جغد، كمركولی، سسك، فاخته، زرد بره، داركوب و پری شاهرخ اشاره كرد.

وی همچنین گفت: مناطق حفاظت شده به عنوان یكی از امن ترین زیستگاه های گونه‌های نادر و شاخص جانوری و گیاهی و یكی از مهمترین ظرفیت های گردشگری طبیعی استان و به تبع شهرستان ملایر است.

رییس اداره محیط زیست ملایر باتوجه به وجود این ذخیره ارزشمند طبیعی در شهرستان طرح جامع مدیریت منطقه لشگردر در حال تهیه و تدوین است.

صفی خانی اظهار داشت: مراحل تهیه طرح جامعه مدیریت منطقه لشگردر ملایر به زودی تمام شده و برای كاربردی شدن در منطقه ابلاغ می شود.

وی افزود: در این طرح قابیلت های بخش های مختلف این منطقه حفاظت شده با ضابطه و شرایط خاص خود با تعریف كاربری های مناسب مشخص می شود.

وی ادامه داد: در صورت تهیه این طرح جامع بخش های مختلف این منطقه حفاظت شده برای اجرای طرح های مطالعاتی، گردشگری، وحفاظتی معرفی می شود.

وی اظهار داشت: باتوجه به اهمیت و جایگاه مناطق حفاظت شده برای جذب گردشگران طبیعی اجرای طرح های جامع موجب برنامه ریزی های دقیق و كابردی برای حفاظت و تقویت اینگونه ظرفیت ها است.

انتظار می رود با تهیه و تدوین طرح های جامع مدیریت مناطق حفاظت شده، این مناطق را به عنوان منابع ارزشمند طبیعی و هدیه های خدادادی و همچنین میراث ارزشمند گذشتگان حفظ كرد و همچون امانتی به نسل های بعد سپرد.